DAROWIZNA

KANCELARIA NOTARIALNA GDAŃSK

Notarialna umowa darowizny

Umowa darowizny jest dokumentem prawnym, na mocy którego darczyńca (osoba dająca) przenosi na obdarowanego (osoba otrzymująca) własność nieruchomości lub innego prawa nieodpłatnie. Tego rodzaju umowa jest szczególnie ważna, gdy chodzi o darowiznę nieruchomości, prawa wieczystego użytkowania bądź spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ponieważ zawsze musi być sporządzona w formie aktu notarialnego. Umowa darowizny, jako akt prawny, wiąże się z różnymi formalnościami i wymaga spełnienia określonych warunków, aby była ważna i skuteczna.

Darowizna innych rzeczy i praw wymaga formy aktu notarialnego tylko wtedy, gdy jest niewykonana, tzn. obdarowany nie otrzymał jeszcze przedmiotu darowizny. Umowy darowizn mogą dotyczyć różnych przedmiotów, od nieruchomości przez prawa użytkowania wieczystego i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, aż po pieniądze czy samochody.

W przypadku darowizn nieruchomości, prawa wieczystego użytkowania lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, akt notarialny jest obowiązkowy. Forma aktu notarialnego zapewnia bezpieczeństwo i pewność prawną obu stronom transakcji, chroniąc je przed ewentualnymi sporami lub nieważnością umowy.

Podatek od darowizn zależy od wartości przekazanego majątku i stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym. W Polsce darowizny między najbliższymi członkami rodziny (małżonkowie, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha) są zwolnione z podatku od darowizn, pod warunkiem zgłoszenia tego faktu do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od daty dokonania darowizny. Jeśli darowizna jest dokonywana w formie aktu notarialnego, zgłoszenie do urzędu skarbowego jest realizowane przez notariusza.

Umowa darowizny może również zawierać dodatkowe postanowienia, takie jak ustanowienie służebności mieszkania na rzecz darczyńcy, co pozwala mu na dalsze zamieszkiwanie w darowanym lokalu. Służebność taka może być ustanowiona w ramach tej samej umowy lub w oddzielnym akcie notarialnym.

Co to jest umowa darowizny?

Umowa darowizny to zobowiązanie darczyńcy do nieodpłatnego świadczenia swoim majątkiem na rzecz obdarowanego. Przedmiotem zobowiązania wynikającego z umowy darowizny jest bezpłatne świadczenie, które darczyńca zobowiązuje się spełnić na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Przedmiotem umowy może być nieruchomość, prawa, przedsiębiorstwo, udziały, samochód, pieniądze lub inne wartościowe przedmioty.

Umowa darowizny nieruchomości zawsze wymaga formy aktu notarialnego, również umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Ponadto do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości w konsekwencji przeniesienie użytkowania wieczystego wymaga zachowania, pod rygorem nieważności, formy aktu notarialnego.

Darowizna Gdańsk

Zaufaj naszemu doświadczeniu notarialnemu

Rola notariusza

Notariusz pełni istotną funkcję w procesie sporządzania umowy darowizny, dbając o jej zgodność z prawem oraz zabezpieczenie interesów obu stron:

Sporządzenie Aktu Notarialnego: Notariusz przygotowuje akt notarialny, który jest niezbędny dla ważności darowizny .

Weryfikacja Dokumentów: Dokonuje dokładnej analizy przedstawionych dokumentów, aby upewnić się, że są one zgodne z obowiązującymi przepisami.

Informowanie Stron: Udziela stronom szczegółowych informacji dotyczących ich praw i obowiązków wynikających z umowy darowizny oraz wyjaśnia skutki prawne poszczególnych zapisów.

Obliczanie i Pobieranie Opłat: Wylicza należne podatki i opłaty związane z darowizną, takie jak podatek od spadków i darowizn, oraz opłaty sądowe. Na mocy art. 4a [Warunki zwolnienia od podatku] ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Jeżeli wniosek o wpis w księdze wieczystej, podlega opłacie sądowej, notariusz pobiera od wnioskodawcy tę opłatę oraz wskazuje we wniosku o wpis w księdze wieczystej wysokość pobranej opłaty sądowej. Notariusz uzależnia sporządzenie aktu notarialnego oraz objęcie wnioskiem o wpis w księdze wieczystej żądania dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną, od uprzedniego uiszczenia przez wnioskodawcę należnej opłaty sądowej. Pobraną opłatę sądową notariusz przekazuje właściwemu sądowi rejonowemu.

Złożenie Wniosku Wieczystoksięgowego: Notariusz przesyła wniosek o wpis nowego właściciela do księgi wieczystej, Notariusz sporządzający akt notarialny, nie później niż w dniu jego sporządzenia, składa wniosek o wpis w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Jeżeli akt notarialny zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa, które może być ujawnione w księdze wieczystej bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający akt notarialny, nie później niż w dniu jego sporządzenia, składa wniosek o wpis w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Na żądanie strony czynności notarialnej, wniosek zawiera żądanie dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną.

Ochrona Interesów Stron: Notariusz działa jako neutralna strona, dbając o to, aby umowa była sprawiedliwa i zgodna z prawem, a także zapobiega potencjalnym sporom.

Przygotowanie Dokumentów: Informuje o dokumentach niezbędnych do przygotowania umowy darowizny.

Zabezpieczenie Transakcji: Może wprowadzić mechanizmy zabezpieczające interesy darczyńcy, takie jak służebność mieszkania czy inne prawa rzeczowe.

Notariusz przed dokonaniem czynności notarialnej, o której mowa w art. 85a § 1 (między innymi przed dokonaniem czynności notarialnej, której przedmiotem jest: nabycie, zbycie lub obciążenie nieruchomości lub udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub udziału w nich, jeżeli stroną jest osoba fizyczna) weryfikuje w sposób, o którym mowa w art. 23j lub art. 23m ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2024 r. poz. 736 i 854), w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, o którym mowa w art. 23a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zwanym dalej, rejestrem zastrzeżeń numerów PESEL”, czy numer PESEL osoby wskazanej w art. 85a § 1 jest zastrzeżony.

Notariusz jest obowiązana do przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacji o darowiźnie.

Notariusz jest obowiązana do przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacji o:

1) sporządzonym akcie notarialnym obejmującym:

a) czynności cywilnoprawne, o których mowa w ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 295),

b) czynności prawne, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837),

c) oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,

d) inne zdarzenia mogące spowodować powstanie zobowiązania podatkowego niewymienione w lit. a-c;

2) zarejestrowanym akcie poświadczenia dziedziczenia;

3) zarejestrowanym europejskim poświadczeniu spadkowym.

Wymagane dokumenty

Dokumenty wymagane do sporządzenia aktu notarialnego zależą od przedmiotu darowizny:

• lokal stanowiący odrębną nieruchomość: numer księgi wieczystej, podstawa nabycia (akt notarialny/postanowienie o nabyciu spadku/akt poświadczenia dziedziczenia), zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w sprawie rozliczenia podatku od spadków i darowizn przez Sprzedających, o ile nabycie nastąpiło przez dotychczasowych właścicieli w wyniku dziedziczenia (bez względu na datę nabycia), albo okazanie ZGŁOSZENIA O NABYCIU WŁASNOŚCI RZECZY LUB PRAW MAJĄTKOWYCH: SD-Z2 oraz urzędowego poświadczenia odbioru dokumentu elektronicznego ( o ile zgłoszenie nastąpiło w formie elektronicznej),

• spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu: zaświadczenie wydane przez spółdzielnię mieszkaniową, numer księgi wieczystej (jeśli została dla tego prawa założona księga wieczysta), podstawa nabycia (akt notarialny/postanowienie o nabyciu spadku/akt poświadczenia dziedziczenia/ przydział spółdzielczego prawa), zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w sprawie rozliczenia podatku od spadków i darowizn przez Sprzedających, o ile nabycie nastąpiło przez dotychczasowych uprawnionych w wyniku dziedziczenia (bez względu na datę nabycia), albo okazanie ZGŁOSZENIA O NABYCIU WŁASNOŚCI RZECZY LUB PRAW MAJĄTKOWYCH: SD-Z2 oraz urzędowego poświadczenia odbioru dokumentu elektronicznego (o ile zgłoszenie nastąpiło w formie elektronicznej),

• nieruchomość gruntowa (działka): numer księgi wieczystej, podstawa nabycia (akt notarialny/postanowienie o nabyciu spadku/akt poświadczenia dziedziczenia), zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w sprawie rozliczenia podatku od spadków i darowizn przez Sprzedających, o ile nabycie nastąpiło przez dotychczasowych właścicieli w wyniku dziedziczenia (bez względu na datę nabycia), albo okazanie ZGŁOSZENIA O NABYCIU WŁASNOŚCI RZECZY LUB PRAW MAJĄTKOWYCH: SD-Z2 oraz urzędowego poświadczenia odbioru dokumentu elektronicznego ( o ile zgłoszenie nastąpiło w formie elektronicznej),

Proces zawarcia umowy

Przygotowanie dokumentów: Przekazanie niezbędnych dokumentów do kancelarii notarialnej, w tym również istnieje możliwość przekazania tych dokumentów w formie elektronicznej.

Sporządzenie umowy: Na podstawie dostarczonych dokumentów i uzgodnień między stronami, notariusz sporządza umowę darowizny.

Podpisanie umowy: Strony składają podpisy na umowie w obecności notariusza.

O czym należy pamiętać?

• W wyniku zawarcia umowy darowizny może dojść zarówno do przeniesienia własności rzeczy (art. 155 KC), przelewu wierzytelności (art. 510 KC), jak i zbycia spadku lub udziału w spadku (art. 1052 KC). Bez wątpienia przedmiotem darowizny może być także przedsiębiorstwo (art. 55¹ KC) oraz gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 55³ KC.

• Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn wymaga zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy, chyba że umowa jest zawierana w formie aktu notarialnego.

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

• Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Spadkobiercy darczyńcy mogą odwołać darowiznę z powodu niewdzięczności tylko wtedy, gdy darczyńca w chwili śmierci był uprawniony do odwołania albo gdy obdarowany umyślnie pozbawił darczyńcę życia lub umyślnie wywołał rozstrój zdrowia, którego skutkiem była śmierć darczyńcy. Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego. Przepisów o odwołaniu darowizny nie stosuje się, gdy darowizna czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z zasad współżycia społecznego.

Jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Notarialną Katarzyny Nagórskiej-Protasiuk w celu umówienia spotkania i uzyskania szczegółowych informacji na temat notarialnej umowy darowizny.

Dbamy o to, aby każdy klient czuł się u nas komfortowo i mógł liczyć na pełne wsparcie w miłej atmosferze.

Przyjazna atmosfera

Działamy zgodnie z najwyższymi standardami etyki zawodowej, co daje klientom pewność, że ich sprawy są w dobrych rękach.

Etyka zawodowa

Działamy zgodnie z literą prawa, dbając o każdy detal. Twoje potrzeby są naszym priorytetem.

Pewność

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.